Καλώς ήρθατε

Τον Άδη, τον Παράδεισο, τη Γνώση, τη Σοφία, ο νους μου τ΄αναζήτησε στα ουράνια μεγαλεία
Μέσα σου ψάξε να τα βρεις, μου είπε ο σοφός, μέσα σου ειν' κ' η κόλαση κ' η Γνώση κ' η ευτυχία.
Ομάρ Καγιάμ (1040-1123)
εκδ. Κείμενα, 1988

Στις υπερσύγχρονες ανοιχτές κοινωνίες που καλούνται να διαχειριστούν το πολύπλοκο, το αβέβαιο και το άγνωστο, τις εντάσεις και τις κρίσεις σε πολλαπλά επίπεδα στο χώρο-χρόνο, τόσο στη συλλογική όσο και στην ατομική σφαίρα, η παρουσία της ψυχολογίας τα τελευταία χρόνια καθίστανται κάτι παραπάνω από αναγκαία. Η απίσχναση δημοκρατικών θεσμών, η παθογένεια ως προς τα ανθρώπινα δικαιώματα, οι αλυσιτελείς πολιτικές στους χώρους εκπαίδευσης, υγείας, μετανάστευσης και προσφυγιάς, πολιτισμού και μέσων μαζικής ενημέρωσης, διαμορφώνουν αυτο-εκπληρούμενες προφητείες προς τα μη περαιτέρω, ανατρέποντας δεδομένα και στηρικτικά πλαίσια που μέχρι χτες ήταν παραδεκτά, αποδεκτά, τουλάχιστον ανεκτά. Η αποδόμηση νοημάτων, ιδεολογιών, συμβόλων, η αποδόμηση εντέλει του ανθρώπου στο σύγχρονο παγκοσμιοποιημένο κόσμο, χωρίς μέθεξη προς τον άλλο, "εγώ, η αλήθεια, μιλάω", έλεγε ο Λακάν, χωρίς το καθρέφτισμα, μέσω του οποίου επικοινωνώ και γνωρίζω τον εαυτό μου, μέσα από το οποίο θυμώνω, αγκαλιάζω, συγκρούομαι, αγαπώ, εύγλωττα αναδεικνύουν πολυκλαδικές διαδρομές στον ψυχολογικό αντί-λογο, με διαφορετικές σχολές και προσεγγίσεις, έρευνας, εφαρμογών, παρεμβατικών σχεδιασμών.

Το πολυκλαδικό της ψυχολογίας, η διάχυση σε άλλα επιστημονικά πεδία, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά νήπια, παιδιά και εφήβους μέσα σ΄ένα ευρύτερο συγκείμενο, αυτό της οικογένειας, του σχολείου, της κοινωνίας ευρύτερα, συνιστά και τους κεντρικούς άξονες ανάλυσης και ερμηνείας του ψυχολογικού τομέα και του προκείμενου εργαστηρίου του. Ο τομέας ψυχολογίας, με πρωταγωνιστή μεταξύ άλλων τον Νικήτα Πολεμικό, έχει αναδείξει το τμήμα αλλά και το Πανεπιστήμιο μέσα από δύο κορυφαία συνέδρια: το 1992, το Πανευρωπαϊκό Διεπιστημονικό Συνέδριο " Άτομα με ειδικές ανάγκες" με προσέλευση περίπου 5500 ατόμων από όλη την Ευρώπη, και το 2003, το Πανελλαδικό Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας της Ελληνικής Ψυχολογικής Εταιρείας με πρόσκληση σημαντικών ψυχολόγων από την Ευρώπη, και συμμετοχή περίπου 3500 ατόμων από όλη την επικράτεια, και με εκλογή νέου προέδρου της ΕΛΨΕ από το πανεπιστήμιο μας, τη Μαρία Καΐλα. Το παρόν εργαστήριο θεσμοθετήθηκε αυτοδύναμα αυτή τη χρονιά, λειτουργούσε ωστόσο ερευνητικά σε συνδυασμό με τις επιστήμες της αγωγής, ως Εργαστήριο Παιδαγωγικών και Ψυχολογικών Ερευνών. Από το ερευνητικό κι συγγραφικό του έργο αξίζουν ενδεικτικά να αναφερθούν το δίτομο πόνημα, "Άτομα με Ειδικές Ανάγκες", το τετράτομο, "Εκπαιδευτική-Σχολική Ψυχολογία", το τετράτομο, "Εκπαιδευτική, Οικογενειακή και Πολιτική Ψυχοπαθολογία", και η πεντάτομη σειρά, "Δημιουργικότητα". Οι διδάκτορες του τομέα και του εργαστηρίου έχουν επιπλέον δώσει το στίγμα τους σε προβληματικές αποκλίνουσας σκέψης, ειδικής αγωγής, παραβατικής συμπεριφοράς και άλλες.

Ο κριτικός, καινοτόμος λόγος που έχει να κάνει με το σύγχρονο άνθρωπο και το περιβάλλον του, συγκροτεί και τη συνέχεια της ιστορίας αυτού του εργαστηρίου, μέσα από τη σύγχρονη θεωρία-ες και έρευνα-ες. Η πραγματικότητα σήμερα όσο επώδυνη και αν είναι, κάποιες φορές μας προκαλεί ,κατά το στρείδι και το μαργαριτάρι, που λέει και ο ποιητής.

Η Διευθύντρια του Εργαστηρίου

Ποτίτσα Ξανθάκου
Καθηγήτρια στο Τμήμα των Επιστημών της Προσχολικής Αγωγής και του Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού,
Πανεπιστήμιο Αιγαίου

 

© 2016 Περιβαλλοντική Εκπαίδευση - Κατασκευή Βασίλης Κασαπίδης, Ενημέρωση Ξένια Καραγιώργου, Επιμέλεια Κειμένων Ελένη Νικολάου