Διευθύντρια:

Καθηγήτρια Έλενα Κ. Θεοδωροπούλου

Διεύθυνση:

Δημοκρατίας 1, Κτίριο "7ης Μαρτίου", Ρόδος 85 100

Τηλέφωνο - Fax:

+30 2241099150 - +30 2241099189

Ηλ. Αλληλογραφία:

lab-prapl-ph@aegean.gr

Μέλος Ε.Τ.Ε.Π. Εργαστηρίου:

Βέρα Αγγέλου

Δίκτυο Φιλοσοφία της Παιδείας στην Πράξη



Δίκτυο: "Φιλοσοφία της Παιδείας στην Πράξη"

To γαλλόφωνο Δίκτυο Φιλοσοφία της Παιδείας στην Πράξη (ΔΙΦΙΠΡΑΞ) παραπέμπει στην οργάνωση ενός πλαισίου συνεχούς έρευνας που, μέσω της ιδιαιτερότητας της Φιλοσοφίας της Παιδείας (στο βαθμό κατά τον οποίο θέτει επιτακτικά το ερώτημα του νοήματος της πράξης στην εκπαίδευση ή της εκπαίδευσης ως πράξης σε όλα της τα επίπεδα) θα θέσει εξίσου το ζήτημα της εκπαίδευσης ως ζήτημα κρίσιμο και επείγον. Αυτή η έρευνα αφορά στους τρόπους εμπλοκής της Φιλοσοφίας της Παιδείας στην πράξη επερωτώντας στην πολλαπλότητα και την ποικιλία τους τις πρακτικές και τις δράσεις που πάρα πολύ συχνά αγνοούνται από την θεσμοποιημένη Φιλοσοφία της Παιδείας. Το δίκτυο καλεί στην ανασυγκρότηση της φιλοσοφικής στάσης, ως στάσης πλήρως, θεωρητικά και πρακτικά, παιδαγωγικής. Πιο συγκεκριμένα, δίνει έμφαση στη διερώτηση, την προβληματοποίηση, την εμβάθυνση, την πρόκληση πραξεολογικής εμπειρίας καθώς και την ανάδυση πειραματικών τόπων στη φιλοσοφία της παιδείας μέσα από τις πολλαπλές αναπαραστάσεις, ερμηνευτικές και αναπτύξεις της στους πληθυντικούς, σύγχρονους εκπαιδευτικούς, πολιτισμικούς και κοινωνικο-πολιτικούς τόπους.

 http://rephedenprax.blogspot.gr 

 

Ιδρυτική Ομάδα

Θεοδωροπούλου Έλενα

Συντονίστρια

 

Carvalho Adalberto dias De

Kerlan Alain

Moreau Didier

Zambrano Leal Armando

Hess Remi

Weigand Gaby

Μέλη

Kohan Walter

Rosario Pablo Flores de

Go Nicolas

Filipe Ceppas de Carvalho e Faria



Project Ού-τις



Project: «Ού-τις»

Το project «Ού-τις» σκoπό έχει να αποτελέσει σημείο συνάντησης εκπαιδευτικών που ενδιαφέρονται για την παρατήρηση, την αναγνώριση, τη δοκιμή και την ανάδειξη των μορφών και των τρόπων μέσω των οποίων υπάρχει ή είναι δυνατόν να υπάρξει (ή να μην υπάρξει) φιλοσοφία μέσα στο σχολείο, ιδιαίτερα εκεί όπου οι εκπαιδευτικοί συνηθίζουν να χρησιμοποιούν προκατασκευασμένες πρακτικές και εκπαιδευτικά υλικά, προκειμένου να εξυπηρετήσουν στόχους αλλότριους με τη φιλοσοφία ή στόχους ψευδο-φιλοσοφικούς. Στους στόχους συγκαταλέγονται, η αναγνώριση των φιλοσοφικών ιχνών και η ανάσυρση των φιλοσοφικών θραυσμάτων, που κινούνται άδηλα ή μετασχηματισμένα ή παραμορφωμένα μέσα στα εκπαιδευτικά περιβάλλοντα. Αντίστροφα, η αναγνώριση και διερεύνηση των παιδαγωγικών ιστών στους φιλοσοφικούς λόγους, τρόπους και τόπους. Η διερεύνηση της δυνατότητας να καλλιεργηθούν κοινές ή υβριδικές η διασταυρωνόμενες μορφές ή τρόποι που δεν θα κάνουν οικονομία των αναγκών και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών, όπως διέπουν και τα δύο πεδία, διατρέχει τις εκπαιδευτικές δραστηριότητες που οργανώνονται με κέντρο ενδιαφέροντος τη σχολική τάξη.

Υποστηρίζεται, κατά περίπτωση, από όλους/ες τους ερευνητές/τριες & τους συνεργάτες/τριες του Εργαστηρίου & παραμένει ανοιχτό σε ερευνητικές συνεργασίες με εκπαιδευτικούς εκτός Εργαστηρίου, στη βάση των θεωρητικών & πρακτικών επιλογών, οι οποίες το εκπροσωπούν.

Σχετικές Δραστηριότητες:

- EduDidactics2015, 6ο Διεθνές Συνέδριο για τις Εκπαιδευτικές Διδακτικές 2015 / «Συνδέοντας διδακτικές, ικανότητες και στάσεις απέναντι στην εκπαιδευτική πρακτική, μέσα από τις Τέχνες»:

http://www.pse.aegean.gr/labs/eerpreff?Language=EL&ReadArticle=120

- Εργαστήριο: «Η φωτογραφία ως φιλ. αντικείμενο: παρέμβαση στη τάξη»:

http://www.pse.aegean.gr/labs/eerpreff?Language=EL&ReadArticle=184

- Θερινό Σεμινάριο: «Διεύθυνσης Σχολικής Χορωδίας και εμβίωσης της φιλοσοφικής στάσης του παιδαγωγού»:

http://www.pse.aegean.gr/labs/eerpreff?Language=EL&ReadArticle=117

 



Φιλοσοφικά Αντικείμενα



Project: Έκθεση: «Φιλοσοφικά Αντικείμενα» 

"Εργαστήριο Έρευνας στην Πρακτική και Εφαρμοσμένη Φιλοσοφία"

Tμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού / Πανεπιστήμιο Αιγαίου

 

Εισήγηση-Οργάνωση-Επιστημονική Ευθύνη: Καθηγήτρια Έλενα Κ. Θεοδωροπούλου

Συνεργαζόμενο Εργαστήριο: "Εργαστήριο Τέχνης / Αρχιτεκτονικής στη Δημόσια Σφαίρα"   [https://artpublicresearch.wordpress.com/]

Τμήμα Αρχιτεκτονικής / Πανεπιστήμιο Πάτρας. Υπεύθυνος: Καθηγητής Πάνος Κούρος.

Σύμβουλος-Παρατηρητής: Ομότιμος Καθηγητής Alain Kerlan

"Laboratoire de Recherche Education Cultures et Politiques" / Universite de Lumiere Lyon2.

Συνοπτική περιγραφή:

Το project αφορά στην οργάνωση εκθεσιακού γεγονότος από τους/τις φοιτητές/τριες, το οποίο θα συνίσταται στην παρουσίαση ιδεών / έργων τους σχετικά με τη δημιουργία / κατασκευή / εφεύρεση νέων αντικειμένων ή  με την επιλογή ή το μετασχηματισμό ήδη υπαρχόντων αντικειμένων, τα οποία θα ορίζονται/αναδεικνύονται/διερευνώνται ως «φιλοσοφικά αντικείμενα». Πρόκειται για ένα παιδαγωγικό-μυητικό / ερευνητικό σχέδιο, με απώτερο στόχο μία ορισμένη ευαισθητοποίηση των συμμετεχόντων στην αναγνώριση και τον προσδιορισμό του φιλοσοφικού στοιχείου. Το ερευνητικό ερώτημα στο οποίο παραπέμπει το εγχείρημα, είναι διττό και αφορά στον προσδιορισμό αφενός της έννοιας του αντικειμένου και αφετέρου της φιλοσοφικής του ποιότητας ή αλλιώς στη δυνατότητα και τους τρόπους ενός αντικείμενου να οριστεί / κατανοηθεί ως φιλοσοφικό αλλά και στη δυνατότητα του φιλοσοφικού να συναρτηθεί με την έννοια και τους τρόπους του αντικειμένου. Στo project ενσωματώνεται, ως βασική του διάσταση, η καταγραφή της ερευνητικής διαδρομής των φοιτητών/τριών από τη σύλληψη στη διερεύνηση, από τον αναστοχασμό και την ανταλλαγή σχολίων μέσα στην ομάδα στο σχεδιασμό και από την υλοποίηση στην παρουσίαση / έκθεση. Στη διάρκεια αυτή αναδεικνύεται και ερευνάται σε ένα βαθμό η σχέση της φιλοσοφίας με την έννοια της κατασκευής, της παραστατικότητας και της επιτέλεσης (performance) συνδέοντας έτσι το εγχείρημα με μορφές τέχνης και λόγου. Ο στόχος της έκθεσης των «αντικειμένων» δεν προεξοφλεί, ούτε η τελική έκθεση των αντικειμένων δεν επικυρώνει μια καταφατική τοποθέτηση έναντι των αφετηριακών ερευνητικών ερωτημάτων.

 

[1ος κύκλος 2015]

Ανακοίνωση της έκθεσης στο Πανεπιστήμιο Πατρών

A. «Φιλοσοφικά Αντικείμενα» [Εργαστήριο] [αφίσα, περίληψη]

Β. «Φιλοσοφικά Αντικείμενα» [Έκθεση] [αφίσα, πρόγραμμα]

 

[2ος κύκλος 2016]

A. «Φιλοσοφικά Αντικείμενα-2» [Έκθεση] [αφίσα, πρόγραμμα]

B. «Φιλοσοφικά Αντικείμενα-2» [Εργαστήριο] [αφίσα, περίληψη]

[report]



PHILARPE



Σχέδιο έρευνας «Οι Καλλιτεχνικές & Φιλοσοφικές Πρακτικές για να αλλάξουμε το σχολείο;» (PHILARPE). Φορείς: Εργαστήριο «Εκπαίδευση, Πολιτισμοί, Πολιτικές» (EΠΠ, Παν/μιο Lumière Lyon2) και «Εργαστήριο Έρευνας στην Πρακτική & Εφαρμοσμένη Φιλοσοφία» (Ε.Ε.Π.Ε.Φ.)/Παν/μιο Αιγαίου. Επιστημονικά και οργανωτικά υπεύθυνοι: Ομότ. Καθ. Alain Kerlan & Καθ. Έλενα Κ. Θεοδωροπούλου. Συνεργάτης: prof. Dirk Dehouck, Académie Royale des Beaux-Arts de Bruxelles.

Μία διπλή διαπίστωση που αφορά στη σχέση τέχνη/φιλοσοφία/παιδαγωγική κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών βρίσκεται στην καρδιά της προβληματικής η οποία τροφοδοτεί το σχέδιο PHILARPE. Τα αντικείμενα και οι πρακτικές που προσδοκά να κάνει φανερές και να αναλύσει τοποθετούνται στις διασταυρώσεις της τέχνης, της φιλοσοφίας και της εκπαίδευσης όπως και της τέχνης και της φιλοσοφίας μέσα στην εκπαίδευση (και αντίστροφα). Το PHILARPE προτείνει να συσχετίσει τις καλλιτεχνικές και τις φιλοσοφικές πρακτικές υπό το φως του ερωτήματος περί των κοινών τους διακυβευμάτων, της διαμορφωτικής τους επιρροής στον εκπαιδευτικό χώρο και της ικανότητάς τους να εκπαιδεύουν διαφορετικά, κυρίως να «αλλάζουν το σχολείο». Αυτή η προοπτική συστηματικά υποστηρίζεται από την εκπαίδευση για τις τέχνες – ο/η παρεμβαλλόμενος/η καλλιτέχνης/ιδα αποτελεί εδώ μία κεντρική μορφή. Η ίδια ανάλυση μπορεί να γίνει σε ότι αφορά στην ανάπτυξη της φιλοσοφικής πρακτικής ως γενικευμένης εκπαιδευτικής πρακτικής, έστω και αν η μορφή του/της «παρεμβαλλόμενου/νης φιλοσόφου» παραμένει πιο σπάνια και η παράδοση τείνει να συνδέει τη φιλοσοφία με την ανάπτυξη των γνωστικών και ηθικο-πολιτικών δεξιοτήτων και τη διαμόρφωση του ενεργού πολίτη. Τοποθετούμενο στην τομή αυτών των δύο τομέων θεωρούμενων ως μοχλών εκπαιδευτικής αλλαγής, το PHILARPE εγγράφεται σε μία ευρωπαϊκή και διεθνή τάση και προοπτική.

To PHILARPE εγκρίθηκε από το Παν/μιο της Lyon 2 στο πλαίσιο της εσωτερικής πρόσκλησης για κατάθεση σχεδίων και με την υποστήριξη του Εργαστηρίου ΕΠΠ, εισέρχεται στην διερευνητική του φάση και στη δέσμευση άλλων συνεργασιών και εταίρων. ‘Ηδη δρομολογείται η συνεργασία με την Βασιλική Ακαδημία Καλών Τεχνών στις Βρυξέλλες και με τον Κέντρο Ερευνών του Παν/μίου της Nantes.

 Φεβρουάριος 2016 - Φεβρουάριος 2017: Διερευνητική & Πειραματική Φάση

1) Διεθνής καλλιτεχνική διαμονή

Σε συνεργασία με την Διεύθυνση Β’θμιας Εκπαίδευσης Δωδ/σου και το Δήμο Λέρου, θα εγκατασταθεί ένα πρωτότυπος μηχανισμός καλλιτεχνικής και φιλοσοφικής παρέμβασης στα νησιά της Δωδ/σου, ως μέρος της έρευνας την οποία διεξάγουν τα δύο συνεργαζόμενα εργαστήρια, αρχής γενομένης από τη Λέρο. Ο προσκεκλημένος καλλιτέχνης, ο Γάλλος γλύπτης Yves Henri θα προτείνει σε κατοίκους και μαθητές/τριες του νησιού να δεσμευθούν μαζί του σε μία περιπέτεια κοινής δημιουργίας. Θα τους προσκαλέσει να σκεφτούν και να δώσουν μαζί μορφή σε έναν από τους πιο διαδεδομένους μύθους που εξάπτουν το νησιωτικό φαντασιακό: το μύθο του πλοίου φαντάσματος. Με το πέρας της καλλιτεχνικής και φιλοσοφικής διαμονής, ένα πρωτότυπο έργο, μία συλλογική δημιουργία, που θα την έχουν σκεφτεί και υλοποιήσει οι εμπλεκόμενες ομάδες με την καθοδήγηση του καλλιτέχνη, θα εγκατασταθεί στον εμβληματικό τόπο που θα έχει επιλεγεί ως το ίχνος από το πέρασμα του πλοίου φαντάσματος. Η φάση αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο των εργασιών του 4ου κύκλου των «Ημερών Εργαστηρίων» (26-29 Μαΐου 2016) τις οποίες διοργανώνει το «Εργαστήριο Έρευνας στην Πρακτική & Εφαρμοσμένη Φιλοσοφία» (Ε.Ε.Π.Ε.Φ.) και το Διεθνές Δίκτυο «Φιλοσοφία της Παιδείας στην Πράξη» (ΔιΦιΠραξ).

Το «πλοίο–φάντασμα» στη Λέρο

Λέρος, 17 Οκτωβρίου - 6 Νοεμβρίου 2016

[ανακοίνωση, report, φωτογραφίες]

 

2) Το παιδί, η φωτογραφία, η φιλοσοφία

Η δεύτερη διαδικασία καλλιτεχνικής και φιλοσοφικής παρέμβασης αφορά στη φωτογραφία. Εγκαινιάστηκε στις 1920 Φεβρουαρίου 2016 και εντάχθηκε στο πλαίσιο των εργαστηρίων φιλοσοφίας που οργανώνονται από το Ε.Ε.Π.Ε.Φ.. Στο 1ο από αυτά τα εργαστήρια με θέμα «Η φωτογραφία ως «φιλοσοφικό αντικείμενο» συμμετείχαν μαθητές/τριες του 1ου Πειραματικού Δημοτικού Σχολείου της Ρόδου. Το συλλογικό προϊόν της συνεργασίας με τα παιδιά και με τη συνέργεια φοιτητριών του Τμήματος Επιστημών της Προσχολικής Αγωγής και του Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού (Τ.Ε.Π.Α.Ε.Σ.) θα ενταχθεί στο πλαίσιο της 2ης έκθεσης «Φιλοσοφικά Αντικείμενα» την οποία θα διοργανώσει το Ε.Ε.Π.Ε.Φ. (25 Μαΐου 2016).



Unesco



Project: "Pratiques de Philosophie avec les enfants: base éducative pour le dialogue interculturel et la transformation sociale" / «Πρακτικές Φιλοσοφίας με παιδιά: μία εκπαιδευτική βάση για τον διαπολιτισμικό διάλογο και την κοινωνική μεταμόρφωση» Programme UNITWIN / Chaires UNESCO

Φορέας: Πανεπιστήμιο της Nantes (με τη στήριξη του προγράμματος έρευνας EnJeu[x], Université d’Angers).

Συντονίστρια της νέας έδρας  Unesco: Edwige Chirouter, επίκουρη καθηγήτρια, Université de Nantes.

Yπεύθυνη της ελληνικής συμμετοχής στην έδρα: καθηγ. Έ. Κ. Θεοδωροπούλου, Παν/μιο Αιγαίου.



Ευ ζην



Διαπανεπιστημιακό, διεπιστημονικό σχέδιο εργασίας:

"Le bien-etre a l’ecole" / "Well-being in school" / "Το ευ ζην στο σχολείο"

Συνεργάτες: ESPE d’ Aquitaine: Benedicte Courty (κλινική ψυχολογία), Jean - Francois Dupeyron (φιλοσοφία), Christophe Miqueu (φιλοσοφία) / ESPE de Creteil-Paris-Versailles: Emilie Boujut (ψυχολογία) / Universite de Strasbourg: Claire Metz (κλινική ψυχολογία), Anne Thevenot (κλινική ψυχολογία) / Universite de Lyon 2: Christine Morin - Messabel, Marie Preau (κοινωνική ψυχολογία) / Universite de Lyon 1: Muriel Salle (ιστορία της εκπαίδευσης) / Paris VII: Emmanuel Arlot (φιλοσοφία) [Γαλλία]. Universite de Sherbrooke: Jacques Quintin (φιλοσοφία) [Καναδάς], Έλενα Θεοδωροπούλου (φιλοσοφία) [Ελλάδα].

Συντονισμός:  Jean - Francois Dupeyron & Βenedicte Courty

Συνοπτική περιγραφή: Έρευνα επικεντρωμένη στην εμπειρία του ευ ζην αλλά και της δυσφορίας των μαθητών/τριών στο σχολείο, που προτίθεται να επανέλθει στο μοναδικό, στο εσώτατο, στην περίπτωση, στον Εαυτό, στην ποιότητα του είναι, στην ανθρώπινη ζωή και στη δύσκολη έρευνα νοήματος όχι μέσα από μία προσέγγιση ποσοτική και αντικειμενοποιητική αλλά πλησιέστερα προς την ζωντανή εμπειρία & την πραγματική δράση των υποκειμένων.

Στο πλαίσιο του σχεδίου, διοργανώθηκε Διεθνής Ημερίδα με τίτλο «Το ευ ζην στο σχολείο: φιλοσοφικές αναγνώσεις», με την επιστημονική επιμέλεια του “Εργαστηρίου Έρευνας στην Πρακτική & Εφαρμοσμένη Φιλοσοφία, (Ε.Ε.Π.Ε.Φ.) και σε συνδιοργάνωση με τη Διεύθυνση Β’/θμιας Εκπαίδευσης και τον Δήμο Λέρου (Λέρος, 16 Μαΐου 2015).

Υπό έκδοση βρίσκεται ο συλλογικός διεπιστημονικός τόμος: Dupeyron, J-F. & Courty, B. dir. (2016). Le bien-être des écoliers. Bordeaux, Presses Universitaires de Bordeaux.



Ο μαθητής στο νησί του



"O/H MAΘΗΤΗΣ/ΤΡΙΑ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΤΟΥ/ΤΗΣ"

Διεπιστημονικό, ευρωπαϊκό σχέδιο έρευνας

Το σχέδιο εργασίας στοχεύει να συγκρίνει το ελληνικό και γαλλικό εκπαιδευτικό σύστημα μέσα από το πρίσμα των εννοιών της μοναδικότητας, της ιδιαιτερότητας, της ατομικότητας και της διαφοράς στην κατάρτιση των εκπαιδευτικών, μέσα από τo παράδειγμα της «νησιωτικότητας του/της μαθητή/τριας», με στόχο την προετοιμασία του/της εκπαιδευτικού στο πλαίσιο μία προσαρμοσμένης παιδαγωγικής. H συμ-βολή και η νησιωτικότητα αποτελούν δύο κεντρικές έννοιες για την ανάλυση και την πρακτική. Συμβολή, διότι το σχέδιο είναι διεπιστημονικό (Εικαστικές Τέχνες, Γλώσσες και διάλεκτοι, Λογοτεχνία, Φιλοσοφία, Παιδαγωγική, Παιδαγωγική, Επιστήμες της Αγωγής), συγκεντρώνει επιστήμονες από δύο ευρωπαϊκές χώρες και διαφορετικά πεδία πρακτικής στη βάση κοινών παιδαγωγικών και διδακτικών ενασχολήσεων σε ερωτήματα πολιτισμικά, φιλοσοφικά και ιστορικά. Νησιωτικότητα, διότι το σχέδιο επικεντρώνεται στις θεματικές της νήσου, της νησιωτικότητας, του αρχιπελάγους, ως προσβάσεις στις έννοιες της μοναδικότητας, της ιδιαιτερότητας, της ατομικότητας και της διαφοράς.

Συνεργαζόμενοι φορείς:

  • ESPE d’Aquitaine et Université de Bordeaux
  • Ομάδες έρευνας CEMCC, LACES, LITT&ARTS, MICA et SPH
  • Εργαστήριο Ε.Ε.Π.Ε.Φ / Τ.Ε.Π.Α.Ε.Σ./Παν/μιο Αιγαίου
  • Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Δωδεκανήσου
  • Παν/μιο της Bordeaux Montaigne
  • Η πλατφόρμα UBIC (Παν/μιο Bordeaux Montaigne).

Επιστημονικός Συντονισμός:

  • Christine Boutevin, Δρ στη Λογοτεχνία, ESPE d’Aquitaine, LITT&ARTS (Παν/μιο Grenoble)
  • Marianne Châteaureynaud, Επίκουρη Καθηγήτρια στη Διδακτική των Γλωσσών, ESPE d’Aquitaine, Εργαστήριο Ε3D (Παν/μιο της Bordeaux)
  • Jean-François Dupeyron, Αναπλ. Καθηγητής στη Φιλοσοφία, ESPE d’Aquitaine, SPH (Παν/μιο Bordeaux Montaigne)
  • Έλενα Κ. Θεοδωροπούλου, Καθηγήτρια Φιλοσοφίας της Παιδείας, Τ.Ε.Π.Α.Ε.Σ. (Παν/μιο Αιγαίου)
  • Sandra Métaux, Δρ στην Αισθητική και τη Θεωρία της Τέχνης, ESPE d’Aquitaine, MICA (Παν/μιο Bordeaux Montaigne)
  • Céline Piot, Δρ στην Ιστορία, ESPE d’Aquitaine, CEMCC (Παν/μιο Bordeaux Montaigne)

 

Πρώτη συνάντηση:

Σεμινάριο έρευνας: "Ο μαθητής στο νησί του"

1η ημέρα

Άξονας: Μειονότητες και "ξενότητες"

Τετάρτη, 3 Φεβρουαρίου 2016

ΕSPE, Acquitaine